In 1935 is Marcel Beyne geboren. Jaren later heeft hij in het Vlaamse Ichtegem een garage waar vrachtwagens uit de regio onderhouden worden. Die kwamen om vijf uur ‘s middags binnen en moesten s ’ochtends om vijf uur klaar zijn. Bijgevolg had Marcel gedurende de dag tijd over. Om die tijd in te vullen, startte hij met de assemblage van hoge druk groepen. Tot op een dag een klant vroeg om een spuitmachine te maken. En dat was in 1974 de start van Beyne als fabrikant van spuittoestellen.
We spreken op het bedrijf af met Steve Vierstraete. Hij is sinds 2010 medezaakvoerder en samen met zijn broer Sven en investeerder Joris Ide eigenaar van het bedrijf. Hij vertelt dat Marcel Beyne ondertussen 89 jaar is. “Zijn echtgenote is helaas dit voorjaar overleden. Tien jaar geleden vierden we veertig jaar Beyne en in de voorbereiding daarop vertelden Marcel en zijn vrouw hoe het bedrijf ontstaan is. Toen ze startten met de verkoop van hoge druk groepen kochten ze de pompen in bij Imovilli uit Italie en construeerde Marcel zelf het chassis en de tank. Bijna niemand anders had dat toen.
Verkoop van spuittoestellen
Op een beurs kwam een klant naar hem toe en stelde voor om samen een spuitmachine te maken. Die klant was nogal commercieel ingesteld en zo is de verkoop van spuittoestellen begonnen. Enkele jaren werd dit nog gecombineerd met het onderhoud van de vrachtwagens maar op zeker ogenblik werd die activiteit stopgezet.” Schrik voor het zwarte gat In 2010 komen Joris Ide en de gebroeders Vierstraete in beeld. Ide was zelf al actief in de wereld van de spuitmachines met zijn bedrijf Idelco spuitmachines. Hij had er achthonderd stuks van gemaakt.
De ondernemer bezit ook een fabriek waar spuittanks gemaakt worden. Op die manier was er al een connectie met Beyne. Marcel Beyne was op dat moment 75 jaar en de vraag rond opvolging begon steeds meer te spelen. Zijn zoon Luc had zich al elders ingekocht. Steve Vierstraete vertelt dat Beyne aanvankelijk niet stond te springen om zijn bedrijf over te laten. “Marcel had vooral schrik voor het zwarte gat. Een paar maanden later had hij echter een oplossing gevonden. Hij deed al draaiwerk voor de spuitmachines en zou gaan CNC-frezen voor zijn zoon.”
Steve en Sven Vierstraete waren op dat moment nog vrij jong. “Ik was 24 en afgestudeerd als bachelor elektromechanica. Mijn broer was 22 en studeerde toegepaste economie. Onze ouders komen wel uit de landbouwsector maar zelf hadden we nog geen ervaring met het leiden van een bedrijf. Er is een familiale relatie met Joris Ide en zo kregen wij de vraag om mee in te stappen in het project.”
Luisteren naar medewerker en dealers
Belangrijker nog was het feit dat alle werknemers gebleven zijn. “We luisterden naar hen, kregen hulp van hen en zij waren wellicht blij dat er iemand het bedrijf wilde verderzetten, wat hen werkzekerheid gaf. We luisterden ook naar de dealers om te weten wat de markt vroeg. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat we werk moesten maken van modernere machines en het ontwikkelen van een parallellogram en wielbesturing op de getrokken machines. Wat ook gebeurde.” Nog belangrijker was dat ook Marcel Beyne zelf nog vaak aanwezig was. “Hij woont op vijfhonderd meter van het bedrijf en stond ons bij met raad en daad.”
In 2016 volgde een tweede belangrijke stap. Toen nam Beyne Vogel en Noot over. Het bedrijf had locaties in Oostenrijk, Hongarije en Roemenië. Op die manier kwamen ook grondbewerkingsmachines in het gamma, met een focus op de schijveneggen. Vandaag worden er in Oostenrijk slijtonderdelen vervaardigd, passend voor alle Europese grondbewerking machines onder de naam IQ-parts en in Roemenië draait het om verkoop van machines. De vestiging in Hongarije werd niet mee overgenomen. Aanvankelijk ging Sven Vierstraete een keer per maand naar ginder maar na het maanden naar daar, maar na het pensioen van de bedrijfsleiders in 2019 ging hij telkens voor periodes van enkele maanden naar daar.”
Machines worden als maar groter
De hoofdtak van Beyne blijft echter de vervaardiging van gedragen en getrokken spuitmachines. “Ook zelfrijders zitten sinds tien jaar in het gamma om zo een compleet assortiment te kunnen aanbieden aan onze dealers en klanten. We zien vooral een verschuiving naar grotere machines waarbij er dus meer gekozen wordt voor getrokken in plaats van gedragen toestellen. De schaalvergroting van landbouwbedrijven is daar niet vreemd aan. In 2018 werd door de aankoop van de bedrijfsgebouwen van de buurman de beschikbare oppervlakte verdubbeld en daardoor is de toekomstige groei verzekerd.”
De Belgische fabrikant verkoopt vooral in België, Frankrijk, Nederland en Roemenië. De spuitmachines dragen allemaal de naam van een reptiel. “Dat klinkt meestal hetzelfde in verschillende talen en heeft een aantal associaties met de aard van het werk, zoals slangen, wendbaarheid, verdelgen,…
We zien een langzame evolutie naar precisielandbouw met dop per dop aansturing en drift reducerende technieken. Het Magrowtec-verhaal heeft misschien een wat magische bijklank maar ondertussen lopen er zo’n twintig machines met deze techniek en die klanten zijn allemaal overtuigd. Taakkaarten vinden dan weer moeilijker ingang in België. In Frankrijk zien we dat meer, mede omdat de percelen daar groter zijn. De vraag is ook altijd hoe snel zo’n kaart klaar is. Vaak wil je vandaag het perceel in kaart brengen en morgen al spuiten.”
Machines op maat van de klant
De fabrikant heeft het productieproces voor het grootste gedeelte zelf in handen. “We tekenen de machines hier uit maar laser- en plooiwerk gebeurt extern. De buizen en het staafmateriaal worden bij ons intern op lengte gezaagd. Onderdelen worden hier samengepunt en opgelast. Zandstralen, metalliseren en poedercoaten gebeurt weer extern waarna de rest van de assemblage hier gebeurt. We hebben zelf een vrachtwagen voor het transport. Constructie doen we vooral op basis van forecast, assemblage is voor 95 procent verkochte machines. Stockmachines zijn wat lastig omdat iedereen zijn machine net wat anders wil.
Schijveneggen en rotoreggen produceren we wel meer in periodes en daar leggen we wel een grotere stock van aan. In de schijveneggen hebben we een ruim gamma, de rotoreg is eerder een basismodel omdat dit geen groeiende markt is.”
Vierstraete ziet als één van de grote sterktes van Beyne dat zij machines geheel op maat van de klant kunnen maken. “Als constructeur kan je dat makkelijker doen. Ik schat dat zowat een kwart van de machines op die manier aangepast is. Dat gaat van een extra kraantje installeren tot een groot middelenrek of een andere dopafstand voorzien. Eén van de grootste uitdagingen is de wetgeving. Hoe lang is die geldig, komen er nieuwe bepalingen? En soms heb je ook lokale milieuregels, bijvoorbeeld bij een klant die in een bepaald gebied werkt. We laten echter veel op ons af komen omdat we snel kunnen schakelen. Het was de bedoeling dat er vanaf 2025 in Nederland een gesloten vulsysteem verplicht zou worden, maar dat is ondertussen minstens één jaar uitgesteld.”
De fabrikant werkt met dealers maar heeft ook rechtstreeks contact met zo’n twintig procent van de eindklanten. Vooral in gebieden waar geen dealer zit.
December is feestmaand in Ichtegem
Eind november zal Beyne aanwezig zijn tijdens Interpom. “Daar tonen we een getrokken machine, een fronttank met rijenbemesting en ook Magrowtec is aanwezig. Een blikvanger zal ongetwijfeld een gerestaureerde spuit uit 1978 zijn.” Die zal ook een prominente plaats krijgen wanneer ze in december in Ichtegem uitgebreid vijftig jaar Beyne vieren.
Op 11 december starten de feestelijkheden met een leveranciersfeest en de dag erna is er een dealerfeest. “Op 13, 14 en 15 december is iedereen welkom. Bezoekers kunnen dan nieuwe machines zien, ontdekken welke techniek we aanbieden en de fabriek bezoeken. Een hapje en drankje mag uiteraard niet ontbreken.”
Vijftig jaar Beyne staat voor vijftig jaar ervaring in spuittechniek. Degelijke en kwalitatief hoogstaande machines worden gecombineerd met een luisterend oor. Werken op maat van de klant, service en stockvoorraad zijn doorheen de jaren altijd sterke troeven geweest. “Dit jubileum willen we graag vieren met dealers, leveranciers en klanten want zonder hen zou het niet lukken.”
Tekst en beeld: Seppe Deckx
