Al enkele jaren wordt er door fabrikanten vol ingezet op elektrificatie van kleine graafmachines. Toch blijkt het in de praktijk niet zo makkelijk om deze techniek ingang te doen vinden bij ondernemers in de sector. Er lijkt, zeker in België, eerder een afwachtende houding te zijn bij grondwerkers, loonwerkers of tuinaanleggers. Er is een andere doelgroep die iets meer op de voorgrond komt als het gaat in het opnemen van een voortrekkersrol in de aanschaf van kleine elektrische machines. Het blijkt namelijk dat gemeentediensten meer en meer de aanschaf van zulke machines overwegen.
Joachim Vanlerberghe nodigde ons uit om mee te gaan kijken naar de CX15EV, de eerste elektrische graafmachine van Case Construction die in België verkocht werd. Vanlerberghe is zaakvoerder van de firma Delvano, die vooral gekend is van zijn spuittechniek. Maar daarnaast is Delvano ook een erkend Case Construction-dealer. De bewuste machine werd zowat een half jaar geleden afgeleverd bij de gemeente Harelbeke.
Werken op het kerhof
Dieter Quivron is de vaste machinist van de CX15EV, waarbij EV staat voor electric vehicle. Het gaat om een minigraver met een vermogen van 16 kW met een lithium-ion batterij en een gewicht van 1315 kilogram. Hij vertelt dat de gemeente koos voor een elektrische graafmachine om in te zetten bij tuin- en parkaanleg maar ook voor het delven van graven op het kerkhof. “We willen steeds meer de ecologische weg op gaan met respect voor het milieu. Ook bosmaaiers en andere machines worden steeds meer in de elektrische variant aangeschaft. Voor de aankoop van de minigraver werd er een openbare aanbesteding uitgeschreven en daar kwam Delvano/Case als eerste uit.”
Vanlerberghe pikt hierop in. “In die procedure waren er een aantal dingen prioritair. Zo was de beperkte breedte van één meter belangrijk. In feite is de machine 790 millimeter breed maar de rupsen kunnen in de breedte versteld worden tot een totale machinebreedte van 1050 millimeter, waardoor er meer stabiliteit gecreëerd wordt. Wij konden ook een machine met lange toparm aanbieden uit stock want de gemeente wilde kunnen graven tot op een bepaalde diepte. Standaard is de maximale graafdiepte 2045 millimeter, met de langere toparm (130 millimeter langer, red.) wordt dat 2175 millimeter. Een derde belangrijk punt was de service: omdat we zelf in Harelbeke zitten, is service altijd dichtbij.”
CX15EV erg compacte machine
Na een half jaar kan Dieter Quivron bevestigen dat de machine ideaal is voor het werk dat ervan verwacht wordt. “Het is een groot voordeel dat de rupsen verstelbaar zijn in de breedte want we moeten regelmatig werken op kleine ruimtes met smalle doorgangen of tussen de graven op het kerkhof. De machine is echt compact. Ook het feit dat de canopy kan kantelen is heel handig bij lage doorgangen. Die canopy is wel nodig om te voldoen aan de ROPS- en FOPS-vereisten. Dat er geen echte cabine is, stoort niet want we zijn het gewoon om in weer en wind buiten te werken. Bovendien heb je op deze manier een heel goed zicht en een connectie met je omgeving.”
“In het begin is het wel even wennen dat je geen motor hoort”, gaat Quivron verder. “Het is echt muisstil. Je hoort enkel de hydraulische pompen. Bij een conventionele machine hoor je dat je kracht geeft, hier voel je het alleen maar. Maar verder is de bediening hetzelfde als bij een dieselmachine of bij andere merken.” Tijdens het gesprek geeft de machine een auditief signaal. “Dat is om aan te geven dat de machine al even niet aan het werk is maar wel nog steeds ingeschakeld is. Geen overbodige luxe want je hoort natuurlijk geen motor draaien.”
Opladen met stekker of drie fase snellader
Deze CX15EV was al te zien tijdens Matexpo 2023 maar het duurde toch nog een tijd vooraleer de eerste machine verkocht werd in ons land. “Importeur Key-tec heeft er wel eentje in de verhuur zitten zodat mensen kennis kunnen maken met de machine”, zegt Vanlerberhge. De machine in Harelbeke heeft ondertussen 86 uur gedraaid. Het eerste onderhoud komt eraan na 100 uur. “Het is vooral de hydraulica die we moeten nakijken, dus onderhoud wordt in principe makkelijker en dus gunstiger naar prijs voor de klant. Er is drie jaar garantie op de machine inclusief het volledige elektrische systeem. Opleiding is wel belangrijk: één van onze techniekers is specifiek opgeleid om te werken aan motor of hoogspanning van deze elektrische machines.”
Een voor de hand liggende vraag is hoe het zit met de autonomie van de batterij. “Volgens Quivron kunnen zij er zeker een volledige dag mee werken. De temperatuur zal hier ook wel een zekere invloed op hebben. Ze legden ons uit dat de batterij best niet onder de twintig procent zakt. Opladen doen we met een klassieke interne 220 volt stekker of via een extern driefase snellaadsysteem. Op zich stoort ons dat niet, met een dieselmachine moet je ook tanken.”
Vanlerberghe legt verder nog uit dat de machine voorzien is van een derde en vierde functie op de joystick en dat je ook de gevoeligheid van die joystick kan instellen. De machine kan werken in drie modi: standaard, eco en power. In Harelbeke gebruiken ze de powermodus enkel als het echt nodig is, bijvoorbeeld bij het graven in harde grond. “Dan verbruikt de machine uiteraard meer batterij en dat kan je zien op het scherm.”
Tekst en beeld: Seppe Deckx
