Banden zijn er in tal van soorten en maten, van de welbekende radiaalbanden tot IF- en VF-banden. Het meest geavanceerde exemplaar hoeft echter niet per definitie het meest geschikt te zijn, blijkt uit demonstraties op de Alliance Field Day, georganiseerd door Yokohama-ATG (Alliance banden) en Heuver Banden op het terrein van H.S. Agri in Zuidlaarderveen.
“Het onderwerp tractie is eens interessant om over na te denken”, begint Frederik Zandman, Field Service Engineer bij Yokohama-ATG, zijn verhaal. “In eerste instantie is dit van belang om de bodem zo goed mogelijk te houden. Daarnaast vraagt een verhoogde bodemdruk veel van de wortelkanalen, nuttige wormen en nutriënten in de bodem. Maar ook voor het rijcomfort van de chauffeur speelt tractie een belangrijke rol.” Extreme weersomstandigheden leggen ook steeds meer druk op de bodem. Water dient in een korte tijd te worden opgenomen, maar ook lang beschikbaar te blijven in de grond. Genoeg redenen dus om banden onder de loep te nemen.
Overzicht creëren in wirwar van bandensoorten
Als iemand die nieuwe banden test, nog voor de marktlancering, geeft Zandman een advies om overzicht te creëren in de wirwar van mogelijkheden als het gaat om bandensoorten. “Of je kiest voor VFof radiaalbanden, maakt niet zoveel uit. Het gaat erom dat je je bewust bent van de eigenschappen van een band en weet wat je ermee kunt. Dit kun je vervolgens aan laten sluiten op jouw manier van werken.”
Banden vergelijken
Zandman wijst naar een demonstratie, waarbij bodemverdichting en bandafdrukken bij vier verschillende toepassingen van banden wordt geïllustreerd. De bandenspanning en belasting verschilt tussen de verschillende banden. De eerste band is Alliance AGRISTAR II 650/65R42, een standaard radiaalband, met een belasting op de achteras van 6,2 ton en een bandenspanning van 2,5 bar. Dit geeft een contactvlak van 4.095 vierkante centimeter. Ter vergelijking loopt hij naar een bandafdruk van een VF-band (Alliance AGRIFLEX+ 372 VF710/70R38) met een dubbele belasting en een bandenspanning van 0,8 bar. In dit geval is het contactvlak twee keer zo lang geworden, waardoor de druk per vierkante centimeter afneemt.
Onder de grond zijn de verschillen nog duidelijker zichtbaar (zie hoofdfoto). De radiaalband heeft een bodemverstoringsdiepte van 56 centimeter. De dikte van de verschillende grondlagen is redelijk gelijk gebleven. De VF-band, met een twee keer zo hoge belasting, heeft een bodemverstoringsdiepte van 54 centimeter. Dit is dus bijna gelijk aan de radiaalband. De verschillende laagdiktes zijn mooi intact, waaruit blijkt dat de druk zich goed verdeelt in de grond.
“Natuurlijk is dit een demonstratie, maar natuurkunde is natuurkunde. De druk die je in je band hebt, heb je ook in de grond onder de band. Als je bedenkt dat velen rond de 25 à 30 centimeter diep grondbewerking uitvoeren, dan kom je nooit zo diep als de bodemverstoringsdiepte van de banden zelf. Als je dan de grond wilt laten herstellen, is dit een dure aangelegenheid. Daarnaast heeft bodemherstel ook nadelen. Je verstoort bijvoorbeeld ook de huidige bodemstructuur, zoals de wortelkanalen en het bodemleven.”
Cultuurbanden
Vervolgens werden cultuurbanden getoond, waarbij met smallere rijpaden meer kan zijn gezaaid. Ook kunnen deze banden zijn ingezet in een rijpadensysteem. Op deze manier is bodemverdichting tot vaste rijpaden beperkt en de rest van het perceel ontlast.
De eerste band is een VF270/95R54 (Alliance AGRIFLEX+ 363) met een belasting op de achteras van 5,1 ton en een bandenspanning van 3,6 bar. Het contactvlak van deze band is 1.736 vierkante centimeter. Ook is deze band getest onder een lagere bandenspanning (1,2 bar). De lengte van het contactvlak nam in dit geval met 24,4 procent toe en de spoordiepte met 12,5 procent af. Hieruit blijkt dat ook met cultuurbanden en een lagere bandenspanning al mooie resultaten kunnen zijn geboekt. Dit was ook onder de grond zichtbaar.
De cultuurbanden zijn duidelijk agressiever als het gaat om bodemdruk dan VF- en radiaalbanden. De bodemverstoringsdiepte is in dit geval 71 centimeter diep met veel bochten in de grondlagen. Bij de lagere bandenspanning zijn de lijnen vlakker en minder in elkaar gedrukt. “Natuurlijk is dit in deze demonstratie wat uitvergroot om duidelijk de verschillen tussen verschillende bandensoorten en -spanningen te laten zien. Daarnaast is de grond in deze opstelling los, doordat we het onlangs hebben aangelegd. De bodemverdichtingsdiepte kan morgen zomaar anders zijn, en verschilt ook duidelijk per locatie en grondsoort”, legt Zandman uit.
Bandensoorten en -spanningen
In deze demonstratie is zichtbaar dat verschillende bandensoorten en -spanningen duidelijke gevolgen hebben voor wat er onder de grond gebeurt. Door hier op een juiste manier mee om te gaan, draag je bij aan het behoud van de bodemstructuur, wat uiteindelijk zorgt voor een meeropbrengst en gewassen van betere kwaliteit. Ook zorgt een juiste bandenspanning voor een aanzienlijke brandstofbesparing, doordat de inspanning van de trekker lager ligt. Doordat de capaciteit van de band toeneemt, kun je sneller door het land heen, waardoor je meer kunt doen in minder tijd. Op deze manier zitten er nog veel kansen in het inzetten van banden. “Welke band heb ik? Welke technische gegevens horen hierbij? Weet ik wat mijn banden kunnen? En hoe werk ik zelf? In bepaalde toepassingen kunnen bijvoorbeeld VF-banden en luchtdrukwisselsystemen heel waardevol en interessant zijn. Maar door goed te kijken naar je huidige banden kun je vandaag al meer halen uit je banden dan gisteren.”
Trekkracht bij lage bandenspanning
In een tweede demonstratie is de invloed van de bandenspanning op de trekkracht en slip geïllustreerd. Hiervoor werd een Case IH Puma 165 CVX met sleepkabels voor een Vervaet Hydro Trike geplaatst. De trekker heeft een gewicht van 9.520 kilogram, waarvan ongeveer 3.800 kilogram op de vooras rust en 5.600 kilogram op de achteras.
De trekker staat op Alliance AGRISTAR II-banden met de voorbanden (540/65R30) op 2,4 bar en de achterbanden (650/65R42) op 3,2 bar, oftewel de maximale bandenspanning. De kleileemgrond is droog en ligt relatief compact, met een losse toplaag, tijdens de demonstratie. Uit metingen blijkt dat de trekker in dit geval een trekkracht heeft van 9.510 kilogram en er treedt slip op bij alle vier de banden.
Vervolgens is de bandenspanning verlaagd, zodat er bijvoorbeeld kan zijn geploegd. Voor staan de banden op 0,8 bar. De bandenspanning in de achterbanden bedraagt 1,8 bar, wat vanuit de last-/ druktabel de geadviseerde waarde is voor hoge tractie bij dertig kilometer per uur. In dit geval treedt er minder slip op en neemt de trekkracht toe tot 10.300 kilogram. Dit is meer dan het gewicht van de trekker zelf. Daarnaast zorgt deze aanpassing voor een forse brandstofbesparing. Door de verminderde slip en aanvullende tijdwinst is dit een optimaal werkende machinecombinatie.
Verschil in de bandenafdrukken
Enkele meters verderop is gisteren een vergelijkbare demonstratie uitgevoerd. In de bandafdrukken zijn duidelijke verschillen te zien. De afdruk onder lage bandenspanning is langer en vlakker. De nokken van de banden zijn minder goed zichtbaar. Maar, hieruit blijkt ook het belang van een passende bandenspanning. “Lage bandenspanning hoeft niet altijd het beste te zijn”, vertelt Gerrit Vinkers, Field Service Manager bij Yokohama- ATG.
“In het midden van de afdruk van de band met lage bandenspanning is een bolling zichtbaar. Dit komt doordat de band daar omhoogkomt. De nok vertandt zich, waardoor er onvoldoende druk in het midden van het contactvlak ontstaat. Zo wordt de band juist overbelast.” Uit dit voorbeeld blijkt dat je ook te ver kunt gaan met het verlagen van de bandenspanning. Bij een hoge trekkracht vraagt een trekker immers om voldoende bandenspanning.
Blijven nadenken
Daarnaast spelen in de praktijk omstandigheden als de grondsoort, bodemstructuur en vocht in de bodem ook mee in het bepalen van een geschikte bandenspanning. “De man achter het stuur moet wel nadenken en weten wat er gebeurt”, besluit Vinkers.
Tekst en beeld: Kim Sjoers
