Banden worden vaak als een kost gezien. Bandenfabrikant Michelin ziet het als investering die meer oplevert dan dat het je kost, op voorwaarde dat je de juiste keuze maakt. Frank Wennink is Operational Marketing Manager bij Michelin en hij legt de TCO-filosofie van de fabrikant uit.
Het enige contact tussen de steeds grotere en zwaardere machines en de bodem is de band. Welke oplossingen kunnen fabrikanten bieden om die bodem zoveel mogelijk te ontzien?
“We denken vaak dat we maar enkele keren per jaar het land opgaan maar uit analyses blijkt dat we dit enorm onderschatten”, aldus Frank Wennink. “Er gaan heel veel bewegingen over een perceel gedurende een teeltseizoen. Vaak met verkeerde banden of een onaangepaste bandenspanning met als gevolg bodemverdichting en een verstoorde waterhuishouding.” Michelin werkte daarom een rekenmodel uit waarmee het landbouwers en loonwerkers probeert te bewijzen waarom het loont om toch te investeren in een duurdere VF-band.
Jarenlang onderzoek
Michelin deed meer dan tien jaar proeven, samen met de Harper Adams University in het UK. Ze vergelijken het gebruik van een standaard Michelin radiaal band met dat van een Michelin VF-band. Er werd getest bij tarwe, gerst en haver maar later werd de studie zelfs uitgebreid naar andere teelten in China, de VS en Brazilië. Er werd onderscheid gemaakt tussen ploegen, niet kerende grondbewerking en enkel een beetje loswerken. Ieder blok werd bewerkt met enerzijds standaard radiaalbanden en anderzijds VF-banden. Verder waren de omstandigheden identiek: zelfde weer, zelfde zaden, zelfde machines, …
Wennink vertelt dat ze de resultaten van deze studie integreerden in hun rekenmodel. “We noemen dit intern onze ‘value amplifier’. Het doel is om landbouwers van een kosten oriëntatie naar een opbrengst oriëntatie te bewegen. Bij de aanschaf van een band staat de eindgebruiker voor de keuze: een VF-band kost gemiddeld 11 procent meer dan een standaard radiaalband. Michelin is bovendien als premiummerk zeker niet de goedkoopste. Maar je moet eerst zaaien voordat je kunt oogsten”, stelt Wennink. “Dat is de kostenkant.”
“Maar dan gaan we kijken naar de ander kant van de balans. Door gebruik te maken van de Michelin Ultraflex-technologie kan je brandstof besparen. De band gaat immers door zijn tot 40 procent lagere spanning minder slip creëren en meer tractie genereren. Ten tweede gaat minder slip er ook voor zorgen dat je sneller kan werken, wat tijdswinst oplevert. Of je kan meer laden bij dezelfde belasting ten opzichte van een standaard radiaalband . Beide leveren een verhoogde productiviteit op. De grootste winst zit echter in het beperken van de bodemverdichting. Het gewas kan dus beter nutriënten opnemen en beter groeien met uiteindelijk een hogere opbrengst.”
Michelin heeft op basis van de uitgevoerde studie voor ieder van deze factoren een percentage kunnen bepalen. “De aankoopkosten van de VF-banden ligt dus ongeveer 11 procent hoger. Vergeet echter niet dat je dit moet delen door het aantal jaren dat je de band gebruikt als je de gehele calculatie op jaarbasis maakt”, stelt Wennink. “De brandstofbesparing komt gemiddeld uit op zo’n 10 procent. De verhoging van de productiviteit bedraagt ongeveer 7 procent. Maar het belangrijkste is de hogere gewasopbrengst. In de studie blijkt die ongeveer 4 procent te zijn.”
Denken als een akkerbouwer
Al deze percentages kunnen omgezet worden naar reële geldbedragen op basis van de huidige marktprijzen. “Dit is een logisch verhaal waarmee wij de boer op gaan. Alle berekeningen zijn aanpasbaar op maat van de klant. Een loonwerker zal wellicht meer belang hechten aan de mogelijkheid om brandstof te besparen en/of meer lading te vervoeren (tot 40 procent meer vergeleken met een standaard radiaalband, red.), terwijl een akkerbouwer vooral denkt aan minder bodemverdichting voor een hogere opbrengst per hectare. Een loonwerker die werkt voor een akkerbouwer moet echter ook denken als een akkerbouwer. Als hij met het juiste materiaal komt en respect toont voor de grond van zijn klant, zal hij dat wellicht ook kunnen doorrekenen. En zelfs al kan hij (een deel van de) meeropbrengst voor de klant niet doorrekenen, alleen al de brandstofbesparing en tijdswinst, maken het de moeite waard om te investeren in VF-banden.”
Bodemdruk is steeds belangrijker en VF en bandendrukwisselsystemen zijn steeds meer ingeburgerd. Het blijft echter een investering en niet iedereen stapt erin mee. “Maar het verschil tussen de twee types banden is zo enorm groot, dat hoe je het ook draait of keert, er altijd een dikke plus uit komt bij gebruik van Michelin VF-banden”, aldus Frank Wennink. De samenvatting van de TCO-filosofie van Michelin leest dan ook eenvoudig: je investeert wat meer maar je krijgt het terug in brandstofbesparing, meeropbrengst en productiviteit.
Zoekt u de juiste spanning in het veld of op de weg?
MICHELIN Agropressure is een gemakkelijk en efficient hulpmiddel om deze zorg weg te nemen.
De TCO-filosofie in de praktijk: Geert Deconinck
In 2007 kocht akkerbouwer Geert Deconinck twee identieke trekkers, Fendt 714. “Een tijdje later vroeg Michelin of ze VF-banden mochten demonstreren. Eén trekker werd uitgerust met VF-banden, de andere met klassieke banden. Sindsdien stopte ik nooit meer met rekenen.”
“Banden kosten veel en als je ze dus twee- tot drieduizend uur langer kan gebruiken door meer efficiëntie, dan neemt de investeringslast af. In Vlaanderen hebben we relatief kleine percelen maar wel steeds grotere machines en tractoren. We werken dus sneller maar moeten ons ook veel verplaatsen. We zijn dus steeds meer van onze tijd op de baan, bezig met transport. Bandenslijtage komt er vooral door met een te lage druk op de weg te rijden. En omdat je weerstand hoog is, verbruik je ook nog eens meer. Je moet om efficiënt te zijn op de weg dus met de best mogelijke, hogere druk rijden. Dat betekent wel dat je in het veld moet kunnen overschakelen naar een lagere druk. Want daar is het omgekeerd: daar moet je de spanning aanpassen naar het vermogen dat nodig is. Dan zie je minder slip, minder verbruik en het is zachter voor de grond.”
Klauwen op de grond
Eén van de indicatoren die belangrijk zijn voor Deconinck is het aantal nokken dat op ieder moment in contact is met de grond. “Als je altijd vier klauwen op de grond kunt zetten, creëer je een klein rupseffect en minimaliseer je je slip tot 2 à 3 procent. Heb je maar twee klauwen op de grond, creëer je veel meer slip en dat is verlies.”
“Een klassieke band telt 34 klauwen. Stel dat iedere klauw 4 centimeter slipt. Dan leg je met één wielomwenteling niet 5,88 meter af maar 4,5 meter. Als ik 780 omwentelingen moet maken bij een machine van drie meter breed om 1 hectare te bewerken, dan gaat trekker brandstof verbruiken voor 1,2 hectare. Dat is 20 procent meer, reken maar uit.”
De akkerbouwer is echt voortdurend aan het rekenen. Hij weet hoeveel kilometer je aflegt om 1 hectare aardappelen te poten, hoeveel planten dat zijn, wat de breedte van zijn banden is en wat onaangepaste druk in die banden betekent naar slip, verslemping, plantdichtheid en uiteindelijk opbrengstderving. “In gewone jaren gaat dan misschien om 3 procent maar in moeilijke jaren verlies je tot wel 30 procent aan opbrengst.” Dat rekenen levert soms ook op het oog contradictorische vaststellingen op. “Twee banden samen zijn ongeveer 1,5 meter breed. In natte omstandigheden ben je dan misschien beter met hele smalle banden omdat je een veel smallere zone gaat verslempen door je insporing en slip.”
Volgens Deconinck heb je een bandendrukwisselsysteem terugverdient op zo’n 1.500 uren in tijd en brandstof op het veld. “Ik luister wel tot welke lage spanning je kan gaan want de banden moeten het aankunnen. Maar ik heb al op 600 gram gewerkt. En ik kijk ook wel welke machine ik mee heb. Ik ga niet met een zesschaar ploegen aan 600 gram, dan ga ik bijvoorbeeld naar 800 gram.
PFO-banden
Een belangrijke nuance is dat er algemeen wordt gesteld dat een VF-band toelaat de bandenspanning met 40 procent te verlagen ten opzichte van een standaard radiaalband bij dezelfde belasting. Frank Wennink verwijst echter graag naar VF-PFO (pressure field operations). “Vroeger vond je in de technische documentatie voor VF-banden bij Michelin 1 spanning bij 1 gegeven belasting, ongeacht de snelheid van 10 tot 65 kilometer per uur. In de praktijk gebruikten we dus altijd de spanning voor 65 kilometer per uur. Later kwam Michelin met twee extra spanningen, namelijk die bij 30 en 10 kilometer per uur. Maar je kan dat ook omdraaien: je kan nu je belasting gaan opzoeken op de lijn van 10 kilometer per uur en dus nog lager gaan in spanning. Op die manier kan je ten opzichte van de 40 procent lagere spanning door VF nog eens 25 à 30 procent lager gaan. Snelheid wordt op die manier een factor om lager te gaan in spanning. Bij banden met een PFO-markering gaat Michelin het laagst in de mogelijke bandenspanning.”
Wilt u meer weten hoe Michelin uw TCO kan optimaliseren?
Tekst: Seppe Deckx
Beeld: MichelIn en Seppe Deckx
