Voor het doden van aardappelloof komen steeds meer alternatieven voor het gebruik van chemische middelen beschikbaar. Op een perceel met zetmeelaardappelen van akkerbouwer Henk Sikken uit het Drentse Nieuw-Weerdinge werd de inzet van spuiten met Spotlight en daarna klappen vergeleken met loofdoding door elektrificatie met de Zasso en de Crown Crusher. Met een positief resultaat. “Je moet als vooral inspelen op de omstandigheden.”
Henk Sikken kijkt tevreden naar het resultaat van zowel de Zasso als de Crown Crusher, die op zijn percelen werd gedemonstreerd. Beide methoden zijn, als het gaat om direct resultaat op het oog, niet met elkaar te vergelijken. Waar de één honderd kilovoltampère door het loof stuurt en het een aantal dagen duurt voordat het loof afsterft, gaat de ander uit van het inscheuren van het wortelgroeipunt van de aardappelstengel. Wat de Drentse akkerbouwer betreft is vooral de kostprijs van elektrificatie ‘wel een dingetje’ en ook de capaciteit met maximale snelheid van vier kilometer per uur is voor hem een discussiepunt. Op beide punten scoort de Crown Crusher van de Deense fabrikant MSR Plant Technology beter.
Alternatieven chemische middelen
De alternatieven voor het gebruik van chemische middelen zijn in het kader van het Deltaplan Agrarische Waterbeheer (DAW) in de praktijk bekeken. De proefrooiingen van het ras Supporter laten een positief beeld zien. De bakjes met aardappelen, die zes dagen na de uitvoering van de loofdoding waren gerooid, tonen weinig loof en daar draait het om. Adviseur Bert Huizinga van Delphy constateert zelfs een sneller resultaat dan volveldspuiten en klappen. “Hierdoor kun je het gewas zelfs nog een week langer laten groeien en kun je nog beter op de omstandigheden inspelen.”
toont het succes van alternatieven aan.
Zasso
De Zasso wordt op dit moment vooral ingezet op de bestrijding van onkruid en in de strijd tegen knolcyperus. Met de generator aan de achterkant van de trekker wordt hoogspanning tot achtduizend Volt opgewekt. Aardappelloof verkleurde volgens Bert Huizinga na enkele dagen al grijs, waar het loof van de volveldse bespuiting nog groen bleef. Omdat het loof goed was afgestorven, verliep ook het rooien soepel.
Met een huidige kostprijs van rond de vierhonderd euro per hectare, in vergelijking met de honderdtachtig euro per hectare voor spuiten en klappen, is het de vraag of een individuele akkerbouwer de Zasso wel voor dit doeleinde gaat inzetten. “Maar als er helemaal geen middelen beschikbaar zijn, kan dit wel een oplossing zijn”, aldus Huizinga. De Zasso kan ook een oplossing zijn als het gaat om onkruid. “Je aardt direct op het gewas, dus niet op het onkruid. Daar heb je een aparte aanaarding voor nodig. Na het omturnen heeft Zasso best potentie.”
Crown Crusher
De kostprijs van de Crown Crusher is anders. De machine komt op een Deens akkerbouwbedrijf, met 275 hectare pootgoed op ongeveer honderdvijftig euro per hectare uit. “Deze mechanische bewerking loopt over de rug. Je kunt eventueel het loof als een dekentje over het gewas leggen en dat kan bij zetmeelaardappelen interessant zijn. Uitgevoerd met een aanaardschijf heeft de Crown Crusher ook nog enig effect op onkruid”, legt Wouter Truin van importeur Wasse Mechanisatie uit Hijken uit. De Crown Crusher werkt bovenin de rug, het meest ideaal in de top van de rug. “Hoe later in het seizoen hoe eenvoudiger het is. Met het opbouwen van de rug in het voorjaar moet je hier misschien al rekening meehouden.”
De Crown Crusher bestaat uit twee horizontaal in elkaar draaiende snijschijven die ronddraaien en als zaagbladen fungeren. Tussen de bovenste en onderste schijf zit een snelheidsverschil van dertig procent. De werking is gebaseerd op het inscheuren van het wortelgroeipunt van de aardappelstengel. Met als gevolg dat de plant meteen haar sapstroom laat uitstromen en zo als het ware ‘leegbloedt’. Er vindt daarna geen hergroei meer plaats en de knollen starten meteen met afharden, zodat de teler na ongeveer veertien dagen later kan rooien.
Interessant alternatief
Voor een akkerbouwbedrijf als die van Sikken is de Crown Crusher een interessant alternatief. De maatschap verbouwt ongeveer honderdveertig hectare aardappelen. De machine heeft een werksnelheid van twaalf à dertien kilometer per uur. Met een vierrijige betekent dit een capaciteit van circa 3,5 hectare per uur. “Dan is dit zeker interessant”, vindt Henk Sikken. “Voordeel is ook dat je een week sneller kunt oogsten en dat maakt je als teler flexibeler. Je moet wel altijd op de omstandigheden inspelen en de rugvorm in het voorjaar aanpassen, maar dat kan. Het is in ieder geval een serieuze optie.”
Bewaarproef
Binnen het project dat vanuit het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) wordt georganiseerd was, naast de een vergelijk van de proefrooiingen, de totale opbrengst niet meegenomen. De mogelijkheden worden nog bekeken of er nog een bewaarproef kan worden uitgevoerd, maar daar is bij voorbaat niet van uit gegaan.
Bert Huizinga vat zijn bevindingen in ieder geval samen. “Met volvelds spuiten duurt het best nog wel een tijdje voordat je de knol los van het loof kunt trekken. Wil je snelle loofdoding dan moet je een combinatie maken met een mechanische oplossing. En dan met je geduld hebben. Na twee weken zie je met klappen nog steeds wel wat groenigheid, maar de combinatie werkt in ieder geval beter dan alleen klappen. Met elektrificatie heb je een goed resultaat, maar de capaciteit is beperkt met in het achterhoofd de snelheid van vier kilometer per uur en het feit dat je er waarschijnlijk twee keer overheen moet. Met de Crown Crusher zie je dat het loof mooi indroogt. Dit is voor een akkerbouwer een serieuze overweging waard.”
Dit is een artikel uit de Akkerbouwkrant. Wil je deze thuis ontvangen? Klik hier.
Tekst en beeld: Martin de Vries
