Zo’n 2500 ton aan bermmaaisel van gemeente Veendam wordt op de akkers van Gerrit Jan Laarman uit Wildervank ingezet als bodemverbeteraar. Het maaisel van plantsoenen en wegbermen wordt gemengd met compostverbeteraar Compost-O van Rinagro. Alhoewel het lastig is om effecten te koppelen aan de wijze van bemesten, ziet Laarman dat het stikstofleverend vermogen en de verkruimelbaarheid op zijn percelen uitstekend is. Ook de onkruiddruk is beperkt en met aaltjes kent hij weinig problemen.
Gerrit Jan Laarman is al een aantal jaren bezig om de kringloop op zijn bedrijf te verbeteren. Voor het vierde jaar op rij gebruikt hij geen kunstmest meer in de aardappelen en bieten. Ook omdat het verhogen van het organische stofgehalte al langer de inzet is. En met de huidige prijzen zal menig akkerbouwer op de resultaten jaloers zijn. Voordeel voor Laarman is dat hij een gemengd bedrijf heeft naast het areaal van zeventig hectare (22 hectare aardappelen, 13 hectare suikerbieten, zes hectare mais, zo’n 26 hectare grasland,) houdt hij zeventig melkkoeien, die worden geweid. “Al jaren ben ik met compost bezig. Het aanvoeren wordt steeds duurder. Onze loonwerker zit veel in natuurgebieden en mijn zoon heeft een voet tussen de deur gekregen bij Gemeente Veendam. Sinds die tijd krijgen we zo’n 2500 ton aan maaisel. Hierdoor hoeven we bijvoorbeeld geen kali meer te strooien.”
Compost-O
Het bermmaaisel wordt gemengd met Compost-O. Het product van Rinagro beschikt over een gepatenteerde en wettelijk beschermde formule. De vloeistof bevat een hoge concentratie aan mineralen en niet genetisch gemodificeerde aërobe micro-organismen, die vrij in de natuur voorkomen. Door het toevoegen van Compost-O aan het bermmaaisel en de menging met drijfmest wordt er eigenlijk gecomposteerd zonder te beluchten. Na zes maanden ontstaat een bruikbare compost, met gebonden ammoniumstikstof, wat weer veel voordelen heeft. Het spoelt niet uit, de bouwstoffen bereiken de wortel eenvoudig, het versterkt de wortelgroei en versterkt de opname van nutriënten. Het versterkt de celstructuur in blad, waardoor een hoger weerstand tegen ziektes wordt bereikt.
Ammoniumstikstof binden
Gerrit Jan Laarman kwam Compost-O zo’n drie jaar geleden op het spoor. Hij werkte al met AgriMestMix van Rinagro. Hij mengt dit natuurlijk mineralenmengsel in de mestput. “AgriMestMix bindt ammoniumstikstof, waardoor stikstof behouden blijft terwijl de drijfmest verbetert. We zien minder kostvormig en de geur is ook minder scherp. Wij zijn met het product begonnen toen wij na het mixen in een hoek van de afkalfstal dode mussen ontdekten. We zijn toen met AgriMestMix begonnen en daarmee waren de problemen opgelost, maar we zijn er ook alerter op geworden.”De binding van stikstof in de stal heeft als voordeel dat het op het land meer geleidelijk vrijkomt. “Daarom hoeven we ook minder stikstof te strooien.” In de kuil zag Laarman dat ruwe eiwitgehalte hoger lag dan gemiddeld. Vervolgens is hij ook gaan kijken naar de mogelijkheden voor zijn akkerbouwgewassen. “Wat niet vervlucht kun je benutten.”
Bermmaaisel
Het bermmaaisel met de Compost-O zet de loonwerker van Laarman gemiddeld zo’n twee of drie keer om. “Dit is afhankelijk van de mate van organische vertering.” Als begin februari om wat voor reden dan ook de compostbult nog maar twee keer is omgezet, en het lijkt alsof de fermentatie te laat op gang is gekomen, ziet hij medio maart alsnog ‘mooi spul’ dat over het land kan worden uitgereden.
Met gras als ingrediënt voor bodemverbeteraars bestaat vaak de angst voor problemen met aaltjes, maar daar heeft Laarman totaal geen last van. “De weerbaarheid van de bodem kun je niet in getallen uitdrukken, maar Vydate voor aaltjesbestrijding hebben wij niet nodig. En dat is wel een directe besparing.”
Bewerkbaarheid land is verbeterd
De bewerkbaarheid van het land is volgens Laarman in de afgelopen drie jaar duidelijk verbeterd. Uit de gronduitslagen komen goede cijfers voor wat betreft de kruimeligheid en het organische stofgehalte. Het kleihumuscomplex zit vol en het stikstofleverend vermogen is meer dan afdoende. “Een neveneffect is dat het vochthoudend vermogen zes millimeter voor iedere procent organische stof is. Gemiddeld is dat hier vijftien tot twintig procent dus dat is uitstekend.”
Weinig last van onkruiden
Laarman krijgt 11,2 gram stikstof, 3,89 gram fosfaat en 8,1 gram kali per kilogram bermgras. Per hectare rijdt de teler 25 hectare van het Compost-O-mengsel uit. “Als je die 25 kuub keer 8 gram kali doet betekent dat je 200 kilo kali uitrijdt. Dus ik hoef helemaal geen kali aan te kopen.” Van een verhoogde druk van onkruiden zoals Jacobskruiskruid, wat vaak het bezwaar is tegen het uitrijden van bermmaaisels, heeft de teler uit Wildervank geen last. “Soms kom je wel een blikje of stukje plastic tegen, maar ik durf wel te stellen dat ik meer last heb van stokken die achterblijven in het land van mensen die hun honden uitlaten.”Ook voor andere wijze van bodemverbetering, zoals Bokashi, gelooft Laarman wel in gunstige effecten. “Maar dan hebben we het wel over een heel ander kostenplaatje. Ik heb bermmaaisel én mest, dus deze oplossing past mij als een oude jas.”
Dit is een artikel uit de Akkerbouwkrant. Wil je deze thuis ontvangen? Klik hier.
Tekst en beeld: Martin de Vries
