Fokkema Farming uit Slappeterp rooit het pootgoed rechtstreeks van het land in de kist. Dan is een goede reiniging onder alle rooiomstandigheden erg belangrijk. Daarom heeft het bedrijf twee constructiewensen bij AVR-dealer LMB Van der Laan uit Harlingen neergelegd. Ten eerste om meer reiniging op de AVR Puma+ rooimachine te realiseren. Ten tweede om een breed aangedreven steunwiel aan te bouwen op de achteras, voor een optimale drukverdeling tijdens het rooien onder natte omstandigheden. Monteur Pier Zijlstra tekende voor de uitvoering.
Crossrollenset achter axiaalrollenset monteren
“Voor het realiseren van meer reiniging op de rooimachine hebben wij een crossrollenset van een gebruikte AVR gekocht. Deze rollenset heeft zes spiraalrollen en vijf stalenrollen. De agressiviteit van de werking is in te stellen door de afstand tussen de rollen te variëren. Daarnaast is het mogelijk de draairichting van de stalenrollen om te draaien en zo de standtijd van de aardappelen op de rollenset te regelen.”
Varioweb opheffen
De AVR Puma+ is uitgerust met het bekende varioweb reinigingssysteem waarmee door middel van zeefbanden een deel van de axiaalrollenset is over te slaan of juist is in te schakelen. Onderdeel van de varioweb module is ook een zeefband die na de axiaalrollen de ruimte tussen de rollen en de ring elevator overbrugt. In die tussenruimte heeft Zijlstra de crossrollenset gemonteerd.
“Ik heb de crossrollenset ingekort naar van beide 3 rollen. Meer ruimte was er niet, anders zouden we te ver in de elevator uitkomen. De set is bevestigd aan het frame van de axiaalbak, zodat dit één geheel met elkaar wordt. De overgang van axiaalrollen naar crossrollen kan qua afstand ingesteld worden.”
Rooien met de AVR Puma+ onder droge omstandigheden
“De hoekverstelling van de axiaalrollen is standaard handmatig uit te voeren. Je schroeft een paar bouten los en je kunt hem verstellen. Dit doe je in de praktijk niet zo snel. In combinatie met varioweb is dit inderdaad vaak ook niet nodig, je past aan met meer of minder axiaal. Omdat bij ons de varioweb verviel hebben we de hoekverstelling wel hydraulisch gemaakt omdat je het ook meer moet gebruiken. Daarnaast hebben we dertien axiaalrollen vervangen door gladde stalen rollen. Zo kan er bij droogte langer door gerooid worden. Ook kan de axiaal hydraulisch in een stand gebracht worden zodat je gemakkelijk rollen wisselt.”
Hellingshoek egelband hydraulisch verstelbaar maken
“Om toch een klein beetje varioweb werking op de axiaalset te behouden kan de positie van de egelband voor- en achteruit hydraulisch versteld worden. Hierdoor kan er tot 20% minder axiaal ingesteld worden doordat de egelband maximaal vijftien centimeter over de axiaalbak kan schuiven.”
Hydraulisch aangedreven steunwiel aangepast op AVR Puma+
“Alsof dit niet genoeg was hebben we het steunwiel wat standaard aan de achteras zit ook veranderd. Ik heb hiervoor een zwanenhals geconstrueerd met een Black Bruin rijmotor die voor de aandrijving zorgt. De rijmotor wordt met een tractieregeling aangestuurd. Deze helpt mee tot een snelheid van maximaal zes kilometer per uur. Wanneer de druk beneden een bodemwaarde valt, schakelt de rijmotor vrij en kun je onbeperkt voor- en achteruit. De rijrichting van het steunwiel gaat met de rooier mee voor- en achteruit.”
Motrac Hydrauliek
Voor de aandrijving van het steunwiel heeft Motrac de installatie verzorgd. Er is gekozen voor het plaatsen van een extra oliepomp binnen het bestaande systeem. De olie voor de aandrijving wordt uit een extra olietank gehaald waarop de bestaande oliepomp is aangepast. “Wij vonden het belangrijk dat het bestaande systeem zoveel mogelijk origineel blijft om ellende te voorkomen” licht Zijlstra toe.
Aansturing en bediening door Kramp
“Aansturing van de crossrollen en het aandrijfwiel gebeurt via een PVG ventielenblok. Dit blok bestaat uit 3 ventielen, één voor de grote rollen, één voor de kleine rollen en één voor het wiel.
Het geheel wordt aangestuurd door een elektrische besturingskast vanuit de cabine. Daarvandaan wordt het toerental en de druk ingesteld maar ook de draairichting van de stalen rollen en het uitlezen van de positie van de crossrollen. Het hydraulische en elektrische besturingssysteem hiervoor is door Kramp gemaakt en geleverd inclusief montage advies, waarbij de pomp die de meeste opbrengst moet leveren, het dichtst bij de motor is geplaatst.”
Maatwerk leveren
LMB Van der Laan vindt het belangrijk om de klanten de expertise en mogelijkheid aan te bieden voor het realiseren van maatwerk oplossingen. Pier Zijlstra kijkt met gepaste trots en voldoening terug op dit klantproject. De machine is vanuit de werkplaats zonder aanloopproblemen operationeel in het werk gesteld.
Grond op het land houden
De hoofdteelt van Fokkema Farming beslaat 100 hectare pootgoed. Fokke Fokkema rooit al twintig jaar de aardappelen rechtstreeks van het land in de kist. Zo is met twee personen het werk te organiseren. Eén chauffeur voor de kistenwagens en heftruck. De andere op de rooier. “Daarmee haal je niet de maximale capaciteit uit de rooimachine maar creëer je wel rust. Het werk verplaatst zich naar het land en het belangrijkste; de grond laat je daar ook achter. Ook hebben wij geen stortbak en transporteurs nodig.”
Reiniging surplus nodig
“Tijdens het natte najaar van 2021 heeft een collega ons geholpen met zijn rooimachine voorzien van multisep en axiaalrollen. Die kon een kilometer sneller doorrijden en nog had ik moeite om de aardappelen fatsoenlijk in de bunker te krijgen. Als het nat is begint de reiniging pas op de rollen. Persoonlijk vind ik het wel een absolute voorwaarde om een egelmat voor de rollenreiniging te hebben. Wij hebben bonte grond en voor het uit elkaar trekken van kluiten en onkruidbossen is de egelmat onmisbaar. Anders lopen de grote kluiten zo over de rollen de bunker in. Bij de oriëntatie op een nieuwe rooimachine ben ik samen met onze dealer Van der Laan in gesprek gegaan met de leverancier maar het bleek niet mogelijk om onze wens voor een extra rollenset gerealiseerd te krijgen. Ondanks onze suggestie om hiervoor ook de ruimte tussen axiaalbak en de elevator te gebruiken. Tegelijkertijd speelde ik al een tijdje met de gedachte om het steunwiel, dat op het land geen enkele functie heeft, te voorzien van een aandrijving. Voor die ingreep bleek, vanwege de inzet van een hydraulische rijmotor, ook een extra oliepomp en hydrauliek aansturing nodig te zijn. Daardoor kwam ook de mogelijkheid in beeld om de montage van een extra crossrollenset, naar eigen inzicht, ter hand te nemen.”
AVR Puma+: Rooimachine voor alle omstandigheden
Wat volgde was een sleutelzomer in 2022, waarbij Zijlstra en Fokkema wekelijks een uurtje overleg voerden over de voortgang. Over het eindresultaat is Fokkema uiterst tevreden. “Deze rooimachine is onder alle omstandigheden in te zetten. Als er weinig reiniging nodig is, wisselen wij binnen tien minuten naar gladde metalen rollen in de axiaalbak en kunnen wij met de hoekverstelling en de traploze toerenverstelling de rollensets als een transportband laten draaien. Al naar gelang de perceelomstandigheden monteren wij 80-, 75- of 70 mm rubberen rollen of de 80mm ijzeren rollen. De draairichting van de gladde rollen op de crossrollenset zijn afzonderlijk om te keren. Een camera registreert de hoeveelheid grond die onder de rollen vandaan komt, zodat ik met die beelden de afstelling kan finetunen. Het aangedreven steunwiel, waarvoor we de breedst mogelijke band hebben uitgezocht, heeft naast de aandrijffunctie ook een duidelijke meerwaarde voor de gewichtsverdeling waardoor het extra gewicht van de reinigingsmodule is opgevangen.”
Is er dan geen minpuntje te noteren? “Jawel, een deel van de grond uit de crossrollenset komt toch op de elevatorband terecht. Bij droog weer valt die grond er zo door, maar bij nattere grond kan de band vollopen. Dit hebben we opgelost met de montage van een uitdrukrol.”
Tekst: Jan Geert Vedelaar
Beeld: Pier Zijlstra / Fokke Fokkema
Fotoreportage
