Halverwege 2024 is Homburg eigenaar geworden van het Zweedse Ekobot met als doel om een zo duurzaam mogelijk alternatief te bieden voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Biologisch akkerbouwbedrijf Agreck uit Herkingen nam afgelopen seizoen de Ekobot in gebruik. De robot heeft de test in de uien goed doorstaan en bereidt zich nu voor op een teeltseizoen in nog meer gewassen.
Biologisch akkerbouwbedrijf Agreck is gevestigd op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. Vorig jaar teelde de familie Van Eck op 85 hectare lichte klei uien, aardappelen, rode bieten, suikermaïs, quinoa, boerenkool en grasklaver. Alle gewassen worden honderd procent biologisch geteeld en op het bedrijf zelf bewaard, verwerkt en gesorteerd.
Akkerbouwer Cornelis van Eck maakte enkele jaren geleden kennis met het prototype van de Ekobot. “De techniek en werkwijze van het werktuig stonden mij wel aan”, vertelt hij. “Nadat Homburg vorig jaar eigenaar is geworden van Ekobot, kwam de robot weer ter sprake.”
De akkerbouwer heeft het afgelopen jaar de doorontwikkelde Ekobot mogen testen op twee percelen met uien. Samen goed voor zeven hectare. “Op het eerste perceel liep het werk uitzonderlijk goed. De Ekobot heeft zeer nauwkeurig gewerkt”, aldus Van Eck. “We schatten dat de robot zeventig procent van de manuren heeft overgenomen.” Op het tweede perceel is de Ekobot helaas te laat in het seizoen ingezet om een juist beeld te kunnen verkrijgen.
Uien
Op dit moment kan de Ekobot enkel in de uienteelt worden ingezet. Dit is een gewas waar over het algemeen veel onkruiden in voorkomen, en daardoor veel handwieduren kost. Met een camerasysteem, dat door AI-herkenningstechnieken wordt aangestuurd, onderscheidt de Ekobot onkruiden van het gewas. Iedere rij is voorzien van een camera, en het systeem centreert het werktuig precies boven de rij. Vervolgens wippen de wiedvingers het onkruid los met een precisie tussen de tien en vijftien millimeter.
De Ekobot kan, met een werkbreedte van 2,25 meter, vijf tot tien hectare onkruidvrij houden. Dit is echter afhankelijk van plaatselijke omstandigheden, zoals onkruiddruk, onkruidsoorten, grondsoort en weersomstandigheden. Na drie à vier dagen heeft de robot dit areaal bewerkt, en kan het in een ander perceel aan de slag gaan, of vooraan beginnen. De autonoom rijdende robot houdt op dit moment een vaste snelheid van een halve kilometer per uur aan. Komend seizoen wordt er een dynamische snelheid ontwikkeld. Bij een hoge onkruiddruk kan de robot dan vertragen en bij een lage onkruiddruk de snelheid verhogen.
Lichte machine
De robot is met 1.700 kilogram geen zware machine, en kan worden ingezet op een zaaibed van 2,25 meter of 1,50 meter, in beide gevallen op een rijafstand van 25 centimeter. De Ekobot is elektrisch aangedreven door twee accu’s, die twee keer per dag dienen te worden verwisseld.
Bij aanschaf van de machine worden twee accupakketten geleverd, zodat één pakket op de robot, in het veld, kan worden gebruikt, terwijl het andere pakket thuis kan worden opgeladen. De aandrijving zit op de twee achterste wielen, waarbij het voertuig gebruikmaakt van gps om koers te houden. De twee voorste wielen kunnen onafhankelijk sturen.
De Ekobot kan dag en nacht werk verrichten, dankzij kunstverlichting bij de camera’s. Ook onder natte omstandigheden gaat het werk gewoon door, dankzij een bodemvrijheid van dertig centimeter. Als de robot bijvoorbeeld links wegzakt, zal het de afstand van het zaaibed tot de schoffelmachine zelfstandig corrigeren.
Robotwieden
Van Eck is van mening dat er een nieuw tijdperk van start is gegaan, als het gaat om onkruid verwijderen. Arbeiders zijn namelijk steeds moeilijker te krijgen én ze worden per uur steeds duurder. Daarom wordt er gestreefd naar robotisering. “Van mensen ben je afhankelijk. Die twijfel wordt bij het gebruik van een robot weggenomen”, vertelt Van Eck. “Er zullen altijd handjes nodig blijven. Helemaal zonder handwiedwerk zal waarschijnlijk nooit lukken.”
Nieuwe machines vragen echter om pioniers die durven te innoveren. “Nieuwe machines zijn duur in de opstart, en vergen daarnaast geduld, voordat alles naar tevredenheid loopt”, zegt Van Eck. “Daarom is het zo belangrijk dat er een betrouwbare partij achter de machine staat. Iedereen zit in een leerproces: de fabrikant, de leverancier, de agrarisch ondernemer en ook de zelflerende machines. Belangrijkste is dat de fabrikanten blijven ontwikkelen en daardoor zorgen voor steeds betere machines.”
Meerdere gewassen
Binnen Homburg is er dan ook voor gekozen om als eerste uien te tackelen met de Ekobot. Komend jaar wordt de herkenning van andere gewassen aan het programma toegevoegd. Denk hierbij aan rode biet en wortelen. Op de percelen van Agreck was Homburg het afgelopen jaar daarom druk met het verzamelen van data in andere gewassen. “Als de Ekobot meerdere gewassen kan onderscheiden, wordt de aanschaf, financieel gezien, nog gunstiger. Na de vroege uien kan de robot dan namelijk nog werk verrichten in een tweede gewas, later in het seizoen”, aldus Van Eck.
Tekst en beeld: Jens Kusters
