Hoe kan ridderzuring het efficiëntst bestreden worden in kruidenrijk grasland? Dat was de centrale vraag tijdens de velddemo op 22 augustus in Haarlo, Gelderland. Tijdens de demo werden er twee machines gedemonstreerd; de veldspuit Agrifac Condor V en de Zibo onkruidstrijker. Diverse melkveehouders en loonwerkers waren uitgenodigd om samen te kijken naar, en te discussiëren over de werkwijze van deze machines. Beide technieken zijn inzetbaar zijn in kruidenrijk grasland.
De efficiëntie van deze technieken worden mede bepaald door het groeistadium van de ridderzuring (niet te groot of te klein) en de ingezaaide kruidensoort (niet even lang als, of lijkend op ridderzuring). Deze velddemo werd georganiseerd in het kader van het project Slim Landgebruik en werd uitgevoerd door CLM Onderzoek en Advies.
Tijdens het bezoek bij Slim Landgebruik-deelnemer melkveehouder Arjan Prinsen uit Haarlo krijgen we uitleg over de twee aanwezige machines:
Agrifac Condor V
Deze dopgeschakelde veldspuit met een werkbreedte van 39 m kan een taakkaart laden waarop staat aangegeven waar de zuringen staan, daardoor kan de veldspuit op exact deze locaties gewasbeschermingsmiddelen toepassen. Op de spuitboom van de Condor zitten de doppen om de 25 cm geschakeld in plaats van de gebruikelijke afstand van 50 cm, waardoor bespuitingen nauwkeuriger uitgevoerd kunnen worden. Deze veldspuit kost ongeveer een half miljoen euro.
De taakkaart wordt gemaakt met behulp van een drone. Terwijl de drone over het perceel vliegt maakt een camera ongeveer elke seconde een foto, dat resulteert in ongeveer 150 foto’s per hectare. Het kruidenrijke grasland van Arjan van een kleine drie ha werd in acht minuten in beeld gebracht. De verwerking van deze beelden wordt gedaan door Objectherkenning.com met behulp van kunstmatige intelligentie en duurt zo’n vier uur.
“Het computermodel snapt steeds beter hoe hij zuring kan herkennen. Het is net als het trainen van je hond.”
Leks Bolderdijk van ABdrone
Hoe kritisch is het model?
Hoe kritischer het model, hoe lager het middelengebruik. Toch bespuiten de meeste boeren liever iets ruimer om geen onkruiden te missen, hiermee vergroot echter ook de kans dat er gewenste kruiden worden bespoten. Leks wil er naartoe dat de boer zelf kan beslissen hoe kritisch het model is.
De Zibo onkruidstrijker
De strijker is een ronddraaiende rol van 3 of 6 m, volgezogen met gewasbeschermingsmiddelen. De rol wordt zodanig boven het maaiveld gepositioneerd dat de grassen niet geraakt worden maar de zuring wel. Vandaar dat deze methode geschikter is om in te zetten in een veld waar koeien grazen, zij vreten immers om de zuringen heen. Momenteel wordt deze rol vooral ingezet tegen aardappelopslag in de bietenteelt, maar mogelijk kan hij ook worden ingezet tegen ridderzuring in kruidenrijk grasland. Dat werd op deze velddemo voor het eerst getest. Deze onkruidstrijker kost ruim 5000 euro.
Wat zien we een week later?
Wat opvalt is dat de bespuiting met de Agrifac Confor V het merendeel van de zuringen en alle kruiden daar omheen heeft gedood, vooral de wat kleinere zuringplantjes zijn niet afgestorven. Af en toe is er ook een cichorei of paardenbloem bespoten, het model kan dus niet altijd onderscheid maken tussen deze breedbladige kruiden en ridderzuring. De andere kruiden uit deze velden (smalle weegbree, duizendblad en rode en witte klaver) zijn, indien ze niet in de buurt stonden van een ridderzuring, onbespoten gebleven.
Leks en de eigenaar van de Agrifac gaven gedurende deze proef aan dat het model wat kritischer ingesteld kan worden (kleinere diameter rondom zuring spuiten). In tegenstelling tot de Agrifac, was het effect van de onkruidstrijker amper te zien in het veld. Dit heeft er hoogstwaarschijnlijk mee te maken dat deze te laat is ingezet; de meeste zuringen in dit extensievere beheerde veld waren het stadium “volle rozet” al voorbij en begonnen al te strekken, te bloeien of zelfs af te rijpen. Gebruikmakend van deze techniek loopt de boer het risico om ook de hoge, gewenste kruiden te bestrijken (hoewel we dit niet hebben gezien in deze praktijkproef).
Kansen en knelpunten bij bestrijden van ridderzuring
Aan het einde van de velddemo worden de voor- en nadelen van beide machines benoemd: Het spotsprayen met de veldspuit lijkt een efficiënte, maar erg kostbare methode te zijn (zowel de inzet van de veldspuit als de productie van een taakkaart).
“Kruidenrijk grasland inzaaien wordt wel gesubsidieerd, maar het beheer ervan niet. Het zou mooi zijn als de overheid ons financieel steunt om versnelt het middelengebruik terug te dringen.”
Arjan Prinsen
De werkbreedte van de Agrifac Condor is iets minder geschikt voor deze regio met zijn relatief kleine, met bomenranden omgeven percelen. De strijker is daarentegen een stuk smaller en goedkoper, waardoor deze door een (groepje) melkveehouder(s) zelf kan worden aangeschaft. De strijker zal echter alles raken wat boven het maaiveld uitkomt, dus ook de hoge, gewenste kruiden. Vandaar dat deze machine niet (op) elk (moment in het) seizoen kan worden ingezet. Beide machines zijn in de regio momenteel niet beschikbaar. Jan Berend Biesheuvel (eigenaar van de Agrifac Condor) uit Zeewolde is bereid om naar de Achterhoek te komen als er meer dan 50 ha bespoten kan worden.
Video ridderzuring bestrijden met Agrifac Condor en onkruidstrijker
Een korte impressie van de praktijkproef is te zien via:
Bron: CLM Onderzoek en Advies
Beeld: CLM Onderzoek en Advies
