In de landbouw draait alles om aanpassingsvermogen. De grond, het weer en de hoge eisen vanuit de markt vragen hier simpelweg om. Voor HAK, al meer dan een eeuw toonaangevend in schoffelmechanisatie, is dit niet anders. “Wat je levert, moet vooruitgang brengen”, zegt directeur Koos Havelaar. Dat uitgangspunt leidde in 2024 tot een reeks verbeteringen aan hun schoffelmachines. Zo kunnen telers makkelijk, efficiënt en duurzaam hun werk doen, ongeacht de omstandigheden.
De vraag naar gebruiksvriendelijke, lichte machines en precisietechnologie groeit de laatste jaren flink. Telers willen efficiënter werken zonder concessies te doen aan kwaliteit of duurzaamheid. HAK ziet daarin een uitdaging en een kans. Met nieuwe oplossingen, zoals een compact werktuig dat op nauwe rijen kan opereren, bewijst het bedrijf dat innovatie niet altijd groot en complex hoeft te zijn om impact te hebben. Het is een aanpak die niet alleen past bij de telers van vandaag, maar ook aansluit bij de landbouw van morgen.
Een nat jaar, een licht voordeel
“Het afgelopen jaar was nat”, opent Havelaar. Het weer dicteert veel in de landbouw, en ook dit jaar was dat merkbaar. Toch zag Havelaar kansen. “Onze schoffelmachines zijn ontworpen met een lichtgewicht constructie, wat akkerbouwers een belangrijk voordeel biedt. Dit ontwerp zorgt ervoor dat ze sneller het land op kunnen, zelfs onder uitdagende weersomstandigheden. Waar zwaardere machines het risico lopen om de bodemstructuur te beschadigen, blijven onze lichte machines bodemvriendelijk en wendbaar.”
Ook in droge jaren biedt het lichtgewicht karakter van de schoffelmachines van HAK een cruciaal voordeel. Wanneer de grond droog is, wordt er minder vocht uit de bodem onttrokken doordat de machines minder zwaar zijn en minder grond loswerken. Dit helpt om vocht in de bodem vast te houden en de structuur van het gewas te beschermen.
“Een lichte trekker achter de hand is vaak al genoeg,” vertelt Havelaar. “Veel telers hebben er wel eentje staan, misschien achter in de schuur. Onze lichtere schoffelmachines hebben slechts tien pk per meter nodig, waardoor ze perfect samenwerken met die voertuigen. Voor telers met grotere oppervlakten of zwaardere omstandigheden bieden we ook een krachtigere variant, die rond de twintig pk per meter vraagt, maar nog steeds licht en wendbaar blijft.”
Het jaar van precisie en verbeteringen
2024 bracht belangrijke technologische verbeteringen, waaronder aan de XH-serie parallelschoffelhouders. De serie kreeg een reeks updates om de gebruiksvriendelijkheid en flexibiliteit naar een hoger niveau tillen. Havelaar legt uit: “We hebben onder meer de ligger demontabel gemaakt. Telers krijgen hierdoor meer vrijheid om de machine af te stemmen op specifieke gewassen en rijafstanden. Ook hebben we de veerversnelling wat verfijnt, wat zorgt voor een meer nauwkeurigheid en minder fysieke inspanning. De snelklem maakt het mogelijk om het XH-parallelogram door het draaien van één bout precies haaks aan de balk te monteren, zonder dat er nadien nog afstellingen nodig zijn.”
Daarnaast blijft ook precisie een speerpunt. Camera-gestuurd schoffelen heeft zich inmiddels bewezen als de nieuwe standaard. Waar gps-systemen vaak leiden tot afwijkingen, zowel bij het zaaien als bij het schoffelen, biedt cameratechniek meer nauwkeurigheid. Dit maakt het een onmisbare technologie in de moderne landbouw. “Telers willen precisie. Dat is niet langer een trend, maar een vereiste. Je merkt dat klanten de cameratechniek kopen of het hoog op hun wensenlijst hebben staan”, aldus Havelaar.
Nieuwe innovaties op de planning
Er staat een innovatie in de pijplijn van HAK. Havelaar geeft alvast een tipje van de sluier: “Het betreft een werktuig bedoelt om dichterbij het gewas te komen. Deze mechanische ontwikkeling biedt aanzienlijke voordelen voor telers die werken met smalle rijen. We zijn bezig met een techniek die het mogelijk maakt om te werken met rijenafstanden vanaf twaalf centimeter, maar veel meer wil ik nog niet prijsgeven.” In een tijd waarin chemische middelen steeds verder worden ingeperkt, biedt deze techniek uitkomst.
Wat deze innovatie precies inhoudt, blijft voorlopig nog onbekend. Wat wel duidelijk is, is dat het een oplossing biedt voor zowel biologische als conventionele telers. “Steeds meer telers zoeken naar efficiëntere, mechanische alternatieven voor chemische bestrijding. We merken dat ook conventionele telers steeds vaker bij ons aankloppen, juist omdat onze machines kunnen werken met rijenafstanden die ze al gebruiken”, legt Havelaar uit. “Onze technologie past zich aan hun wensen aan en niet andersom.”
Maatwerk en samenwerking als kracht
Bij HAK draait alles om maatwerk, zelfs voor afwijkende teelten zoals witlof. “We maken machines die passen bij specifieke behoeften, ook als dat betekent dat we buiten de gebaande paden moeten treden,” vertelt Havelaar. Hoewel nichemarkten economisch niet altijd lonend zijn, ziet hij het als een investering in de toekomst van de klant. “Telers die nu kleinschalig werken, kunnen over tien jaar groot zijn. Wij willen hen vanaf dag één ondersteunen.”
Maar maatwerk gaat verder dan alleen een machine die goed presteert. Het is een samenspel dat begint bij de eerste ideeën en uitmondt in een oplossing die precies aansluit bij de wensen van de teler. Vaak begint dat al in de fabriek, waar klanten worden uitgenodigd om een kijkje te nemen achter de schermen. “Het helpt klanten om onze kwaliteit te begrijpen, maar ook om vertrouwen op te bouwen. Ze zien hoe wensen worden vertaald in een werkend product”, legt Havelaar uit. En dat betaalt zich terug.
Wanneer de machine op het erf staat, stopt de service van HAK niet. Een medewerker komt persoonlijk langs om de machine volledig af te stemmen op de werkwijze van de teler. Ze ondersteunen bij de installatie en bieden praktische uitleg. “Een handleiding is nuttig, maar samen op het land werken en de machine in actie zien, dat maakt het verschil”, zegt Havelaar.
Telers voelen zich gehoord en geholpen. “Ik vind het knap hoe jullie mijn verhaal hebben omgezet in een machine”, hoorde Havelaar recent van een klant. Door aandacht te geven aan elk detail, van grondsoort en trekker tot teeltstrategie, levert HAK Havelaar machines die niet voldoen, maar verwachtingen overtreffen.
Betrouwbaar en waardevast
HAK biedt telers de mogelijkheid om oude machines in te ruilen bij de aanschaf van een nieuwe. Dit is niet alleen praktisch, maar ook een bewijs van de uitzonderlijke waardevastheid van de machines. “Soms geven we voor een oude machine meer dan wat deze ooit heeft gekost,” zegt Havelaar.
De langdurige waarde van HAK-machines komt voort uit hun robuuste ontwerp en de duurzame materialen. Zelfs na tientallen jaren intensief gebruik blijven de machines goed presteren. Wanneer een machine wordt ingeruild, wordt deze opgeknapt en terug op de markt gebracht.
Tekst: Annabel Klein Woolthuis
Beeld: HAK
