Van Kempen loonwerk & grondverzet BV uit Beuningen verricht per jaar zo’n 30 hectare aan loonwerk in fruitboomgaarden. Om gras in te zaaien zetten zij een rotorzaaicombinatie in die is samengesteld uit bovenop een Duitse PS 250 M2 APV zaaimachine in combinatie met daaronder een Italiaanse Celli 175 Go line rotorkopeg met egalisatiebalk en gaasrol. Kunstmest wordt gezaaid met een Vicon pendelkunstmeststrooier met speciale strooipijp.
Mark van Kempen is eigenaar van Van Kempen loonwerk & grondverzet BV uit Beuningen. Zo’n 85 procent van het werk van dit loonbedrijf bestaat uit grondverzetwerkzaamheden en zo’n vijftien procent uit cultuurtechnisch en agrarisch loonwerk. Van Kempen: “Daarbij valt het fruitteelt loonwerk onder agrarisch loonwerk en dat bedraagt een klein percentage van onze omzet. Wij zetten onze fruitteelt loonwerkmachines overigens ook in bij loonwerk in parken, wegbermen en openbaar groen.” In totaal heeft Van Kempen loonwerk & grondverzet twintig vaste medewerkers en daaromheen een schil van zzp’ers en onderaannemers.
Vader deed al fruitteelt loonwerk
Dat Van Kempen loonwerk & grondverzet fruitteelt loonwerk doet, komt vooral ook door de vader van Van Kempen, Rinus. Van Kempen: “Mijn vader deed ook al fruitteelt loonwerk en wij hadden zelf ook vijf hectare appels en peren. Bij de overname van het bedrijf begin jaren 2000 heb ik besloten om deze vijf hectare boomgaarden te laten staan, omdat de aanplant er immers al stond en de teelt over het algemeen rendabel was.” Sinds de overname van het loonwerkbedrijf van zijn vader heeft Van Kempen het aantal fruitteelt loonwerkmachines verder uitgebreid. Vandaar dat het Beuningse loonbedrijf inmiddels een frees, rotorkopeg, rotorzaaicombinatie, klepel- en cirkelmaaier, kunstmeststrooier en een boomgaard- en onkruidspuit heeft. Deze worden niet alleen in loonwerk ingezet, maar ook in de eigen vijf hectare boomgaard.
Duits-Italiaanse rotorzaaicombinatie
Voor het fruitteelt loonwerk heeft Van Kempen loonwerk & grondverzet twee smalspoortractoren, een New Holland T4.90V en een New Holland T4020V. Er wordt niet met RTK-gps gewerkt bij de fruitteelt werkzaamheden. De nieuwste tractor, de New Holland T4.90V, werd in 2016 gekocht bij LMB Roelofs in Bennekom. In 2012 werd bij Landbouwmechanisatie Jan van den Berg uit Druten een rotorzaaicombinatie gekocht. Het gaat om een samengestelde combinatie met bovenop een Duitse PS 250 M2 APV pneumatische zaaimachine en daaronder een Italiaanse Celli 175 Go line rotorkopeg met egalisatiebalk en gaasrol. De rotorzaaicombinatie heeft een werkbreedte van 1,85 meter.
Van Kempen: “Deze Celli zaait heel mooi en gelijkmatig, breedwerpig het zaad over de grasstroken.”
Waar de Beuningse loonwerker voordat hij het aanpaste wel tegenaan liep, was dat de rotorzaaicombinatie de grond (en dus ook het zaad) onvoldoende aandrukte. En er bleven grotere kleikluiten achter nadat hij met de rotorzaaicombinatie over de grasstroken gegaan was. “Er zat voorheen namelijk een buizenrol op de plaats waar nu een gaasrol zit en dat functioneerde niet goed. Met deze gaasrol wordt het zaad beter in de grond gedrukt en krijg je een mooi vlak eindresultaat.”
Egalisatiebalk
Met de hoogte-instelling van de gaasrol wordt ook de zaaidiepte bepaald. Volgens Van Kempen moet je de rotorzaaicombinatie op zandgrond ondieper instellen als op klei, omdat je op zand al gauw te diep instelt. “Op kleigronden, zoals hier bij ons, is het cruciaal dat je hem alleen gebruikt als de grond droog genoeg is. Anders loopt de gaasrol vol met klei en dan ben je achteraf minstens een uur bezig om de gaasrol met een hogedrukspuit weer fatsoenlijk schoon te krijgen.” Ander belangrijk onderdeel van de rotorzaaicombinatie is de egalisatiebalk die na de rotorkopeg zit, maar voor de gaasrol. Deze egalisatiebalk zorgt ervoor dat grotere kleikluiten weer naar voren gewerkt worden en alsnog door een van de rotoren verkleind worden. “Dat is belangrijk, omdat de grond dan al egaler is voordat hij door de gaasrol bewerkt wordt. Dus ook weer in het kader van een mooi en vlak eindresultaat.”
Onderbroken kunstmest strooien
In 2010 werd een Vicon pendel kunstmeststrooier gekocht. Deze Vicon heeft een bijzondere strooipijp. Van Kempen: “Hij strooit namelijk onderbroken en zorgt daardoor dat er alleen kunstmest gestrooid wordt op de zwartstroken en niet op het gras. De fruitbomen moeten natuurlijk groeien, niet het gras. En het is ook nog eens duurzaam en financieel een voordeel, omdat je veel minder kunstmest nodig hebt.” Van Kempen bedenkt soms zelf ook werktuigen. Rond 2024 liep het bedrijf tegen het probleem aan dat de grond in boomgaarden met de Lely rotorkopeg onvoldoende goed geëgaliseerd kon worden. “En dat betekent dat je niet fatsoenlijk de grasstroken tussen de fruitbomen kunt maaien.” De loonwerker bedacht een oplossing en laste zelf vier H-balken aan elkaar. Vooraan maakte hij punten, zodat de grond naar binnen gewerkt wordt en je geen rillen krijgt. Van Kempen: “En het werkte meteen perfect! Onderaan iedere H-balk laste ik Hardox slijtstrips, zodat de egalisator aan de onderkant veel minder snel slijt.” De egalisatieschuif heeft een werkbreedte van twee meter.
Tekst en beeld: Dick van Doorn
